Essentiële lessen van Wim Hof

Essentiële lessen van Wim Hof
2 mei 2016 Systema Natura

Ergens in april 2015 ontmoet ik Wim Hof. Zijn 'methode' trekt media-aandacht nadat uit onderzoek blijkt dat de ademhalingstechniek en koudetraining die hij geeft, het autonome zenuwstelsel kan beïnvloeden. Getrainde studenten waren in staat om weerstand te bieden tegen dode bacteriën die je normaal ziek zouden maken. Het onderzoek concludeerde dat vooral de ademhalingstechniek een onmiddellijk effect had op het immuunsysteem en de ontstekingsreactie. Rond die tijd werden ook de gezondheidsvoordelen van koude douches onderzocht. Er ging veel positieve aandacht naar uit. Wim had duidelijk een snaar geraakt die de moeite waard was om verder te onderzoeken. Ik ben van mening dat de beste manier is door het zelf te ervaren, dus besloot ik om een trainingsweekend 'Wim Hof-methode' bij te wonen.

Teveel woorden, geen touw

Heb je jezelf ooit helemaal verloren en afwezig gevoeld wanneer iemand tegen je praat? Dit was het geval bij Wim na slechts een paar uurtjes binnen. Gelukkig bleef een van onze medestudenten helder en vroeg of we naar een actiever deel van de training konden gaan. Als hij dat niet had gedaan, zouden we er wellicht nog steeds zitten en ons afvragen waar de waanzinnig lange rede van Wim over gaat.

Maar goed, als het op actie aankomt, is Wim in zijn element. Zijn enthousiasme brengt iedereen op de been waarbij hij ons aanspoort om allerlei moeilijke yogahoudingen te doen en het energieniveau te verhogen. Werkt goed. Het is grappig om te zien dat iedereen het probeert, het roept ook vragen op over zijn manier van lesgeven en techniek. Die is er niet, het gaat allemaal om 'doen'. Mensen probeerden zonder begeleiding in de kopstand te springen. We deden maar wat. Als een kleuterklas tijdens speelkwartier. Maar we waren ook onbevreesd. Wat Hof mist in didactische vaardigheden wordt snel vergeten in de actieve modus. Lichamelijke actie overtroeft het denken. Dit is een zeer krachtige les uit de methode van Hof.

Ademhalingstechniek

Dan is het tijd om Wim's ademhalingstechniek te leren. We liggen allemaal plat op de vloer. Met de handen op de buik adem je krachtig in en uit, ongeveer 30 keer herhaald. Nadat de laatste adem uit is gegaan, met nog steeds wat resterende lucht in de longen, houd je vast tot het punt dat je de behoefte voelt om te ademen. Ademt diep in, houdt 15 seconden vast en ademt weer uit. Dat is één cyclus. Normaal zou je er 3 tot 4 van doen. We doen een serie zoveel als we aankunnen.

Lichamelijke respons is onmiddellijk, daarom is het een sterke oefening. Er is een merkbaar fysiologisch effect. Een lichtheid in het hoofd, tintelingen rond de lippen, gevoel van gevoelloosheid rond de armen, alle mogelijke sensaties tijdens de allereerste training. Zoals ik later leer, doet hyperventilatie dat met het lichaam. Er is niets speciaals aan, maar op dat moment voelt het een soort van magisch. Gevoelens worden versterkt door Wim die verschillende instrumenten bespeelt, zingt en schreeuwt. "Breathe motherfuckers" is een van zijn meest populaire kreten. We lachen, we huilen, allerlei emoties komen op en worden losgelaten. Het voelt goed.

Wetenschap

Onderzoek heeft aangetoond dat er veel positieve dingen gebeuren tijdens de ademhalingsoefening. De gecontroleerde ademhaling (vergelijkbaar met hyperventilatie) laat je meer zuurstof opnemen (O2) en laat bewust meer koolstofdioxide (CO2) vrijkomen. PH-spiegels in het bloed stijgen snel, waardoor het meer alkalisch wordt. Gevolgd door ademretentie is het patroon omgekeerd. Niveaus van CO2-stijgt in de bloedbaan en zuurstofsaturatie daalt tot ongeveer 50-60 procent. Wat zegt dit? Meer CO2 in het lichaam betekent dat je bloed zuurstof beter zal transporteren, de bloedvaten verwijden. Hyperventilatie doet het tegenovergestelde je ademt meer CO2 uit terwijl de bloedvaten samentrekken.

Je traint jezelf om efficiënter te worden in het gebruik van zuurstof, zodat je lichaam functioneert of zelfs beter presteert in veeleisende (stressvolle) situaties. De meeste mensen ademen niet goed, door alleen te focussen op ademhalen, wordt het bewustzijn verhoogd en worden intercostale spieren (tussen de ribben) getraind. De ademhalingstechniek triggert ook een significante toename van adrenaline (epinefrine), wat leidt tot een vroege toename van ontstekingsremmende cellen. In dit onderzoek uitgevoerd door RUMC wisten getrainde personen hun sympathisch zenuwstelsel 'te hacken', met een onmiddellijk en diepgaand effect op de immuunrespons.

Mijn eerste ijsbad

Buiten wacht ons een vrolijk, helderblauw geboortebad. We vullen het met 120 kg ijsblokjes uit de vriezer. Plots ziet het vrolijke bad er een stuk minder aantrekkelijk uit. De groep verzameld zich rond het bad geleid door Wim die 'Oeh', 'Ah'-kreten uitslaakt. Na een uitleg van fysiologische respons, kerntemperatuur en extremiteiten, is het tijd om erin te gaan. De tijd is ingesteld op 3 minuten. We stappen per twee het ijskoude water in. Ik zie verschillende reacties, enkelen hebben paniekerige ademhaling, maar behalve dat stapt iedereen erin en zonder noemenswaardige problemen weer eruit.

Dan is het mijn beurt. Alle alarmbellen gaan onmiddellijk af als ik mijn lichaam laat zakken in het ijskoude water. Ik kan mijn gedachten horen schreeuwen: 'Dit is niet goed, ga weg!' Ik probeer alles te blokkeren. Door kalm te blijven en je ademhaling te reguleren, merk je dat het niet nodig is om te reageren op de stem in je hoofd. Je wordt de waarnemer van je geest en de lichamelijke zintuigen. Na ongeveer twee minuten voel ik dat ik door de kou heen kan zitten en nu lijkt mijn lichaam zich aan de situatie over te geven. Wanneer je dit punt bereikt, heb je al de voordelen geplukt, zodat je eruit kunt komen. Als je eenmaal uit het water bent, keert je lichaam terug naar homeostase. Het bloed dat tijdens de stressvolle periode onder water uit je ledematen wordt getrokken, stroomt nu snel terug om het hele lichaam op te warmen. Je lichaam zal helemaal rood en tintelend zijn.

Theorie achter koude training

Een ijsbad is een zeer effectieve manier om je vecht- of vluchtmodus in je autonome zenuwstelsel te activeren. In een veilige en gecontroleerde omgeving zullen adrenaline en endorfines door je lichaam stromen, je cardiovasculaire systeem krijgt een goede workout. Een onderzoek gepubliceerd door UMC heeft aangetoond dat mensen die werden blootgesteld aan temperaturen onder 17 graden Celsius, bruin vetweefsel produceerden en activeerden. Bruin vet in tegenstelling tot het beter bekende 'slechte' witte vet is eigenlijk gunstig voor de menselijke gezondheid. Bruin vet produceert warmte tijdens blootstelling aan koude. Een koude omgeving verhoogde ook de stofwisselingssnelheid bij geteste proefpersonen. Dit resulteerde in het verbranden van meer witte vetcellen. Koudetraining kan mensen helpen gewicht te verliezen en te reguleren. Het kan een belangrijk middel zijn in de strijd tegen obesitas.

Nog belangrijker is dat koudetraining een diepgaand effect heeft op de verbinding tussen je geest en lichaam. Uit je comfortzone stappen wordt gemakkelijker. Omdat koude een diepe impact heeft op zowel fysiologische als mentale respons, krijg je controle over natuurlijke vermogens en krachten die sluimeren in ieder mens. Ongemak wordt vaak verward met pijn. Onze hersenen proberen het te vermijden, daarom zal je geest allerlei excuses verzinnen. Door niet te luisteren naar de stem in je hoofd, maar in plaats daarvan naar je lichaam zal je leven veranderen. Je zult actiever worden, je sterker voelen, meer zelfvertrouwen hebben en minder last hebben van stressvolle situaties of stressvolle mensen om je heen.

De reis gaat verder

Mijn weekendtraining met Wim was het startschot van de reis om dieper in mijn eigen fysiologie te duiken. Ik was nieuwsgierig naar de effecten op lange termijn op mezelf. Als ik in een ijsbad kon zitten en er op een gegeven moment zelfs van zou kunnen genieten, hoe zou ik omgaan met een bergtocht in de vrieskou slechts gehuld in een korte broek?

Acht maanden later kwam ik erachter. Sterke wind van ongeveer 120 km / uur zorgde ervoor dat we Mount Snezka beklommen in een wind chill-factor van -33 graden Celsius (-28 graden Fahrenheit). 200 Meter van de top viel ik plat op mijn gezicht op ijskoude rotsen. Ik ervoer de totale ontkoppeling tussen lichaam en geest, waarbij het lichaam het overneemt omdat je niet meer logisch kunt denken. Het systeem is uitgeschakeld en alles wat je kunt doen is vertrouwen op je menselijke capaciteiten. Gelukkig bereikte ik de top in een conditie waar een aantal de laatste klim niet konden maken vanwege de gevaarlijke situatie. Naast een paar hechtingen was mijn lichaam prima in orde en voelde ik me ongelooflijk sterk. Ja, je kunt onvoorstelbare dingen doen. In april 2016 ronde ik mijn training af en werd WHM-instructeur.

Lees verder: 365 Dagen Koud Douchen
Lees verder: Essentiële lessen van DK Yoo
-

Meld je aan voor meer inspiratie, tips en updates

nl_NLNL
en_GBEN nl_NLNL