Minder focus voor meer creativiteit en verborgen potentieel

Minder focus voor meer creativiteit en verborgen potentieel
5 december 2017 Systema Natura
Ontspannen met gesloten ogen en zwervende gedachten

Het vermogen om minder te focussen zal je meer ten goede komen dan je zou denken. We leven in een wereld waarin focus, focus, focus, de heilige graal lijkt te zijn om dingen te bereiken. Meer gedetailleerde planning, beter gestructureerde organisatie, uitgebreide to-do-lijsten, gericht om onze focus te scherpen, zodat we meer gedaan kunnen krijgen. Het enige wat je nodig hebt, is betere focus en je zult je doelen bereiken. Klinkt dit bekend?

Waarom zijn we zo geobsedeerd door meer focus? Het zal je zeker helpen een eenzijdige taak te voltooien, dus het is geweldig om simpele zaken voor elkaar te krijgen. Maar werkt focus als modern mantra altijd? Werken mensen echt beter door meer te focussen? In werkelijkheid is het antwoord nee. Waarom zeggen zoveel coaches, sprekers en ondernemers dat meer focus de sleutel is tot beter [invullen van doel]?

Selectieve aandacht

Vanuit een neurowetenschappelijk perspectief is 'meer focussen' slechts gedeeltelijk logisch. Focussen speelt een essentiële rol bij het 'online' houden van informatie in je brein. Het helpt relevante informatie te vinden die de manier kan verbeteren waarop je in de toekomst bepaalde taken uitvoert. Verrassend genoeg, als je eenmaal de lessen hebt geïnternaliseerd, doet focus je helemaal geen goed. Als we constant gefocust zijn, missen we eigenlijk heel wat belangrijke informatie, antwoorden, oplossingen en gebeurtenissen die op de achtergrond voorbij komen.

Met een gefocuste mindset gaat al je energie naar de taak voor handen, maar worden dingen die in je perifere visie gebeuren over het hoofd gezien. Psychologen noemen dit 'onbedoelde blindheid'. Deze grappige test uit 1999 toont de limiet van de geest wanneer hem gevraagd wordt om zich op een taak te concentreren.

Dit eenvoudige voorbeeld is in vele vormen getest waarbij de meerderheid van de deelnemers dingen over het hoofd ziet. De test laat ons zien dat wanneer onze aandacht op één ding is gericht, we andere onverwachte dingen om ons heen niet opmerken. Je vraagt je af, als je geest zo gefocust werkt, wat mis je nog meer in het dagelijks leven als je bezig bent met focussen?

Focus staat gelijk aan spanning

Focus als kerncompetentie kan mensen het zien van het grotere geheel en het vinden van zin in het leven geheel ontnemen. Hyperfocus kan leiden tot 'korten op de lange termijn', de neiging van je hersenen om dingen in de toekomst minder belangrijk te maken omdat ze zo ver weg zijn. Dit leidt vaak tot het kiezen van kortetermijnwinst in plaats van langetermijnwinsten en -doelen. Er is ook een ander effect dat 'verlies van zorgzaamheid' wordt genoemd. Mensen die extreem gericht zijn op een taak voelen zich minder medelijdend met mensen in nood. Waarom? Omdat hyperfocus de neiging heeft om veel energie te vragen van de prefrontale cortex in je hersenen. Dit deel van je hersenen neemt morele beslissingen. Dus als je gestrest en moe bent, zullen je hersenen moeite hebben om het goede te doen.

Cognitief ritme

Een evenwichtig brein heeft focus en ontfocus circuits die samenwerken. Wanneer je begrijpt dat er zoiets als een cognitief ritme is, zul je merken dat je mentaal tussen verschillende fasen kunt bewegen om je hersenen gelukkig te houden. Je kunt zelfs je leven benaderen vanuit verschillende karakters om je te helpen verschuiven. Hierdoor wordt je breinvermogen flexibeler. Ontfocussen is een intelligente manier om los te laten.

Drie tips om te ontfocussen

  1. Dagdromen. Dagdromen is gemakkelijk wanneer je een activiteit doet die niet stressvol is en niet te veel energie kost. Je laat ruimte voor je geest om weg te dwalen terwijl je nog steeds actief bent met een eenvoudige taak uit te richten. Schilderen is een goed voorbeeld of licht tuinwerk.
  2. Praten met jezelf. Je kunt je innerlijke stem gebruiken als een hulpmiddel om tegen jezelf te praten, bij voorkeur in de tweede persoon. Topatleten staan erom bekend deze techniek te gebruiken om zichzelf in moeilijke situaties te coachen. Tijdens Wimbledon kon je Serena Williams horen roepen: 'Kom op, Serena!', en veranderde een losing streak in een overwinning. Als je dit doet, worden je hersenen gestimuleerd om naar de mogelijkheden te kijken in plaats van alleen naar het probleem.
  3. Fysieke activering. Je gedachten letterlijk van je af zetten kan gemakkelijk worden gedaan door een wandeling te maken of een stukje te hardlopen. Tijdens het bewegen activeer je je cognitieve ritme dat op natuurlijke wijze schakelt tussen focussen en ontfocussen. Voeg je een natuurlijke omgeving toe dan ben je extra effectief bezig.

Minder focus, meer creativiteit

In mijn carrière als reclamemaker moesten we 'creatief' zijn op commando. Dat is waarom we veel hebben gewandeld, veel in het park hebben gezeten, veel zijn gaan lunchen. We brachten het grootste deel van onze tijd door met het spuien van ideeën en verhalen buiten het kantoor, weg van ons bureau. Een training in fantaseren en babbelen. Zodra we een paar inzichten hadden, konden we ons opnieuw focussen en manieren vinden om onze ideeën te ondersteunen met woorden en afbeeldingen. Ongeacht de vraag of het probleem, er was altijd een creatieve oplossing, de fontein was eindeloos.

De volgende keer dat je merkt dat je teveel op een probleem bent gericht. Neem een pauze en ontspan! Ontfocussen is essentieel voor creativiteit, het is net een spier en kan worden getraind. Sterker nog, het smeekt om training!

-
Aanbevolen boeken:
Amazon: Tinker, Dabble, Doodle, Try - Srini Pillay (EN)
Bol: Minder focus, meer effect - Srini Pillay (NL)
-

Meld je aan voor meer inspiratie, tips en updates

nl_NLNL
en_GBEN nl_NLNL